7.12.2023 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 17/5/2023 Tarihli ve 2019/42746 Başvuru Numaralı Kararında başvurucu 2.500,00-TL tazminat talebiyle açtığı davada, tazminatın eksik, dava değerinin hatalı değerlendirilmesi suretiyle kısmen kabul kararı sonucu aleyhine yüksek miktarda yargılama giderine karar verilmesi ve ret sebebi aynı olduğu halde -davalıların iki ayrı avukatla temsil edildiği gerekçesiyle- aleyhine iki ayrı maktu vekalet ücretine (toplam 5.450,00-TL) hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.Somut olayda başvurucu, el atmanın önlenmesi ve 2.500,00-TL tazminat talebiyle dava açmış, dava kısmen konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, tazminat yönünden ise dava kısmen kabul edilerek 2.200,00-TL ödenmesine karar verilmiş; başvurucunun fazlaya ilişkin isteği reddedilmiştir. Bunun yanında başvurucu aleyhine 2.725,00-TL tutarında İKİ AYRI VEKALET ÜCRETİNE ve 424,88-TL yargılama giderine hükmedilmiştir.AYM tarafından yapılan inceleme neticesinde;
6100 Sayılı HMK’da yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin birden fazla davalı aleyhine açılan davalarda ne şekilde verileceği 11136 sayılı Kanun uyarınca bağlayıcı olan, 2019 yılı için yürürlükte bulunan AAÜT’de düzenlenmiştir. AAÜT’nin 3.maddesinin 2 numaralı fıkrasında “Birden fazla davalıya karşı açılan davaların reddinde, ret sebebinin ortak olması halinde TEK VEKALET ÜCRETİNE” karar verileceği ifade edilmiştir.
Davanın niteliği itibariyle zorunlu dava arkadaşı konumunda ve müteselsil sorumluluk içinde bulunulan ya da aynı hukuksal nedene dayanılarak birden fazla davalı hakkında açılan uyuşmazlıklarda davanın reddinde ORTAK VEKALET ÜCRETİNE hükmedileceği Yargıtay kararlarında vurgulanmıştır.Ancak somut olayda ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ortak bit sebebe dayanılarak reddedildiği anlaşılan davada kendilerini vekille temsil ettiren davalılar lehine ayrı ayrı vekalet ücretine karar verilmiştir.
İkinci olarak AAÜT’nin 13.maddesinde dava konusu para veya para ile değerlendirilebilen hallerde dava değeri üzerinden maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla tarifenin 3.kısmına göre nispi vekalet ücretinin belirleneceği düzenlenmiştir. Aynı maddenin 2. fıkrasında ise anılan konuya ilişkin bir İSTİSNA getirilmiştir. Buna göre belirlenen nispi vekalet ücreti, dava konusu kabul edilen veya reddedilen miktarı geçemez. Nitekim konuya ilişkin Yargıtay kararlarında da belirlenen nispi vekalet ücretinin dava konusu kabul edilen veya reddedilen miktarı geçemeyeceği belirtilmiştir. Ancak Mahkeme dava değerinin reddedilen kısmının üzerinde olacak biçimde aleyhine vekalet ücretine hükmetmiştir.
Sonuç olarak bu bağlamda, başvurucunun mahkemeye erişim hakkına yapılan bu müdahalenin kanuni dayanağının bulunmadığından bahisle, kanunilik ölçüsü yönünden mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
Av.Sıla DAŞTAN DEMİR
